ڪمزوريءَ جي صورت ۾ روزو نه رکڻ ئي مسافر جي لاءِ بهتر آهي

احڪامِ روزه

مؤلف

حضرت مولانا مفتي نعيم الله هاليجوي غفرله

--------

ڪمزوريءَ جي صورت ۾ روزو نه رکڻ ئي مسافر جي لاءِ بهتر آهي

-------

 (1)  ارشاد نبوي ﷺ آهي:

عَنْ جَابِرِ رضہ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَرَأَى  زِحَامًا ورَجُلاً قَدِ ظُلِّلَ عَلَيْهِ فَقَالَ  مَا ھٰذا قَالُوۡا  صَائِمٌ ‏.‏ فَقَالَ لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصوم  فِي السَّفَرِ ۔

(بخاری شریف کتاب الصوم باب قول النبی صھ لمن ظلل علیہ واشتد الحرلیس من البر الصوم والفطر فی شھر رمضان للمسافر ج 1 ص 356۔ طحاوی شریف کتاب الصوم باب الصیام فی السفر ج 1 ۔ سنن ابن ماجۃ کتاب الصیام باب ماجاء فی الافطار فی السفر ص 121۔)

”حضرت جابر ؓ  کان روايت آهي ته پاڻ ڪريم ﷺ جن هڪ سفر ۾ هئا پاڻ ڪريم ﷺ جن هڪ هجوم ڏٺو ۽ هڪ شخص کي ڏٺو ته ان تي ڇانو ڪئي وئي هئي پاڻ ڪريم ﷺ جن پڇيو ته هن کي ڇا آهي؟ انهن جواب ڏنو ته هن کي روزو آهي ته پاڻ ڪريم ﷺ جن فرمايو ته سفر ۾ روزو رکڻ ڪائي نيڪي نه آهي.“

(2)   ارشاد نبوي ﷺ آهي:

عَنۡ جَابِرُ رضہ قَالَ مَرَّ النَّبِیُّ  صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ فِي سَفَرٍ فِیۡ ظِلِّ شَجَرَةٍ يُرَشُّ عَلَيْهَا الْمَاءُ فَقَالَ مَا بَالُ ھٰذِا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صلی اللہ علیہ وسلم  قَالَ لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ اَلصِّیَامُ فِی السَّفَرِ فَعَلَیۡکُمۡ بِرُخۡصَۃِ اللہِ التِیۡ رَخَّصَ لَکُمۡ فَاقۡبَلُوۡھَا۔

(طحاوی شریف کتاب الصوم باب الصیام فی السفر ج 1)

”حضرت جابر بن عبدالله ؓ  کان روايت آهي ته پاڻ ڪريم ﷺ جن هڪ شخص جي ويجهو کان گزريا جنهن کي هڪ وڻ جي ڇانو ۾ رکيو ويو هيو ۽ ان کي پاڻيءَ جا ڇنڊا هڻي رهيا هئا پاڻ ڪريم ﷺ جن پڇيو ته هن شخص کي ڇا ٿيو آهي؟ جواب ڏنو ويو ته اي الله جا رسول ﷺ هي شخص روزيدار آهي ته پاڻ ڪريم ﷺ جن فرمايو ته سفر ۾ روزو رکڻ ڪا نيڪيءَ جي ڳالهه نه آهي توهان کي گهرجي ته الله پاڪ جي عطا ڪيل رخصت ۽ اجازت کي قبول ڪيو.“

حديث شريف جي آخري لفظن جو مطلب هي آهي ته اگر روزي رکڻ جي صورت ۾ ضعف ۽ ڪمزوريءَ جي ڪري روزيدار جي ايتري قدر حالت خراب ٿي وڃي ته پوءِ ان جي لاءِ سفر ۾ روزو رکڻ ڪا بهتر ڳالهه نه آهي بلڪه افضل هي آهي ته اهو روزو نه رکي.

(3)   ارشاد نبوي ﷺ آهي:

عَنْ أَنَسِ رضہ  قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِیّ صلى الله عليه وسلم فِي السَّفَرِ فَمِنَّا الصَّائِمُ وَمِنَّا الْمُفْطِرُ فَنَزَلْنَا مَنۡزِلاً فِي يَوْمٍ حَارٍّ فَسَقَطَ الصُّوَّامُوۡنَ وَقَامَ الْمُفْطِرُونَ فَضَرَبُوا اۡلاَبۡنِیَۃَ وَسَقُواالِرّکَابَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ ذَهَبَ الْمُفْطِرُونَ الْيَوْمَ بِالأَجْرِ  

(مسلم شریف کتاب الصوم باب جواز الصوم والفطر فی شھر رمضان للمسافر فی غیر معصیۃ اذا کان فی سفرہ الخ ج 1 ص 356)

”حضرت انس ؓ  کان روايت آهي ته اسين هڪ سفر ۾ پاڻ ڪريم ﷺ جن سان گڏ هئاسون ته اسان مان ڪجهه ماڻهون روزيدار هئا ۽ ڪجهه ماڻهون روزا قضا ڪري رهيا هئا (يعني بغير روزي جي هئا) ته هڪ ڏينهن جڏهن سخت گرمي هئي اسين هڪ جڳهه تي لٿاسون ته روزيدار ته ڪري پيا ۽ جيڪي بنا روزي جي هئا اهي اٿيا ۽ انهن سڀني جي لاءِ خيما لڳايا ۽ سڀني سواريءَ جي جانورن کي پاڻي پياريو ته پاڻ ڪريم ﷺ جن فرمايو ته اڄ روزي نه رکڻ وارا ثواب کٽي ويا. (يعني انهن ثواب زياده حاصل ڪيو).“

 (فتاويٰ عالمگيرية ڪتاب الصوم الباب الخامس في الاغدار التي تبيح الافطار ج 1 ص 207)

فهرست  Index

فهرست  Index

• روزو قرآن ڪريم جي روشنيءَ ۾
• ڪلڪ ڪيو
• روزن جي مذهبي تاريخ
• ڪلڪ ڪيو
• اسلام ۾ روزا ڪڏهن فرض ٿيا؟
• ڪلڪ ڪيو
• روزي جو فلسفو
• ڪلڪ ڪيو
• اسلام روزي ۾ هي اصلاحات فرمايون
• ڪلڪ ڪيو
• روزي جا مقاصد ۽ فائدا
• ڪلڪ ڪيو
• روزي جا طبي ۽ ميڊيڪلي فائدا
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان شريف ۾ شيطان قيد ڪيا ويندا آهن
• ڪلڪ ڪيو
• جنت ۾ روزيدارن جي لاءِ هڪ خاص دروازو
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان جا روزا ۽ تراويح باعث مغفرت آهن
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان شريف جي آمد تي پاڻ ڪريم ﷺ جن جو هڪ عظيم خطبو
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان شريف جي اچڻ تي جنت جو سينگار
• ڪلڪ ڪيو
• روزي جو اجر شايانِ شانِ خداوندي عطا ٿيندو
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان شريف ۾ پاڻ ڪريم ﷺ جن جي سخاوت ۾ واڌارو
• ڪلڪ ڪيو
• روزو بيمثل عبادت آهي
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان جي هڪ روزي ڇڏڻ جو نقصان ناقابل تلافي آهي
• ڪلڪ ڪيو
• رؤيتِ هلال ۽ چنڊ ڏسڻ جو بيان
• ڪلڪ ڪيو
• هر مهيني ۾ ٽي نفلي روزا رکڻ ڪافي آهن
• ڪلڪ ڪيو
• ايّام بِيض جا روزا
• ڪلڪ ڪيو
• ذوالحج جا روزا
• ڪلڪ ڪيو
• پندرهين شعبان جو روزو
• ڪلڪ ڪيو
• سومر ۽ خميس جي ڏينهن جو روزو
• ڪلڪ ڪيو
• جمعي جو ڏينهن جو روزو
• ڪلڪ ڪيو
• سياري ۾ نفلي روزا رکڻ
• ڪلڪ ڪيو
• عرفات ۾ نائين تاريخ جو روزو رکڻ مڪروه آهي
• ڪلڪ ڪيو
• عيدين جي ڏينهن روزو رکڻ ممنوع آهي
• ڪلڪ ڪيو
• ايامِ تشريف ۾ روزا رکڻ ممنوع آهن
• ڪلڪ ڪيو
• شڪ واري ڏينهن جي روزي جو حڪم
• ڪلڪ ڪيو
• ڇا نفلي روزو ٽوڙي سگهجي ٿو؟
• ڪلڪ ڪيو
• مسافر جي روزن جو بيان
• ڪلڪ ڪيو
• سفر جي حالت ۾ روزي رکڻ ۽ نه رکڻ جو اختيار آهي
• ڪلڪ ڪيو
• سفر ۾ روزي ڀڃڻ جي اجازت آهي
• ڪلڪ ڪيو
• ڪمزوريءَ جي صورت ۾ روزو نه رکڻ ئي مسافر جي لاءِ بهتر آهي
• ڪلڪ ڪيو
• اگر سفر جي ڪري رمضان اڪٽيهن يا اٺاويهن ڏينهن جو ٿئي
• ڪلڪ ڪيو
• غير معتدل علائقن ۾ روزن جو حڪم
• ڪلڪ ڪيو
• شوال المڪرم جا ڇهه روزا
• ڪلڪ ڪيو
• مُحرم جي عام ڏينهن ۾ روزن جي فضيلت
• ڪلڪ ڪيو
• ڏهين محرم سان گڏ نائين تاريخ جو به روزو
• ڪلڪ ڪيو
• عاشوري جي روزي جي فضيلت
• ڪلڪ ڪيو
• شعبان جي آخري ٻن ڏينهن جا روزا
• ڪلڪ ڪيو
• نفلي روزن جو فضيلتون
• ڪلڪ ڪيو
• شبِ قدر جي خاص دعا
• ڪلڪ ڪيو
• ليلة القدر جي فضيلت احاديث جي روشنيءَ ۾
• ڪلڪ ڪيو
• ليلة القدر جي تعيين
• ڪلڪ ڪيو
• ليلة القدر جي معنيٰ ڇا آهي؟
• ڪلڪ ڪيو
• ليلة القدر جي فضيلت قرآن ڪريم جي روشنيءَ ۾
• ڪلڪ ڪيو
• جسم جي زڪوات روزو آهي
• ڪلڪ ڪيو
• رضا الاهيءَ جي لاءِ روزي رکڻ جي فضيلت
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان ۾ جنهن جي بخشش نه ٿي سگهي هو بدبخت آهي
• ڪلڪ ڪيو
• راههِ خدا ۾ هڪ ڏينهن روزي رکڻ جي فضيلت
• ڪلڪ ڪيو
• روزيدار کي بداعمالين کان پرهيز ڪرڻ گهرجي
• ڪلڪ ڪيو
• روزيدار جي دعا قبول ٿيندي آهي
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان المبارڪ ۾ قيدين جي رهائي
• ڪلڪ ڪيو
• روزيدار کي رمضان جي آخري رات مغفرت عطا ٿيندي آهي
• ڪلڪ ڪيو
• روزو قيامت جي ڏينهن شفاعت ڪندو
• ڪلڪ ڪيو
• اعتڪاف جو بيان
• ڪلڪ ڪيو
• روزي افطار ڪرڻ جي دعا
• ڪلڪ ڪيو
• روزي افطار ڪرائڻ جو ثواب
• ڪلڪ ڪيو
• ڪهڙيءَ شئي سان روزو افطار ڪرڻ بهتر آهي؟
• ڪلڪ ڪيو
• افطاريءَ ۾ جلدي ۽ سحريءَ ۾ دير ڪرڻ گهرجي
• ڪلڪ ڪيو
• سحري ۽ افطاري ۽ نيت جو بيان
• ڪلڪ ڪيو
• شعبان ۽ رمضان جي چنڊ ڏسڻ جي باري ۾ پاڻ ڪريم ﷺ جن جون هدايتون
• ڪلڪ ڪيو
• رمضان ڪريم (مسئلا)
• ڪلڪ ڪيو

Digital Sindh
Smart People

---