احڪامِ روزه
مؤلف
حضرت مولانا مفتي نعيم الله هاليجوي غفرله
--------
جمعي جو ڏينهن جو روزو
-------
ارشاد نبوي ﷺ آهي:
عَنۡ اَبِیۡ ھُرَیۡرَۃَ قَالَ قَالَ رَسُوۡلُ اللہِ صلی اللہ علیہ
وسلم لاَتَخۡتَصُّوۡا لَیۡلَۃَ الۡجُمۡعَۃِ بِقِیَامٍ مِنۡ بَیۡنَ اللَّیَالِیۡ
وَلاَ تَخۡتَصُّوۡا یَوۡمَ الۡجُمۡعَۃِ بِصِیَامٍ مِنۡ بَیۡنَ الۡاَیَّامِ اِلاَّ
اَنۡ یَکۡوۡنَ فِیۡ صَوۡمٍ یَصُوۡمُ اَحَدُکُمۡ۔
(مسلم شریف کتاب الصوم باب کرامۃ
افراد یوم الجمعۃ بصوم لایوافق عادتہ ج 1 ص 361)
حضرت ابو هريرة ؓ کان روايت
آهي ته پاڻ ڪريم ﷺ جن ارشاد فرمايو ته توهان ماڻهون (صرف) راتين مان جمعي جي رات
کي نماز ۽ عبادت جي لاءِ مخصوص نه ڪريو ۽ اهڙيءَ طرح ڏينهن مان جمعي جي ڏينهن کي
روزي رکڻ جي لاءِ مخصوص نه ڪريو، مگر هي ته جمعي جو ڏينهن ڪنهن اهڙي تاريخ تي اچي
وڃي جنهن تي توهان ڪوئي (پهريان کان ان تاريخ جو) روزو رکندا هجو (ته انهيءَ صورت
۾ جمعي جي نفلي روزي رکڻ ۾ ڪوئي حرج نه آهي.“
يهودي ڇنڇر جي ڏينهن کي عبادت جي لاءِ مخصوص ڪري ڇڏيو ۽ اهي صرف
انهيءَ ڏينهن جي تعظيم ڪندا آهن ۽ اهڙيءَ طرح عيسائين آچر جي ڏينهن جي عبادت کي
مخصوص ڪري ڇڏيو ۽ اهي صرف انهيءَ ڏينهن جي بي انتها تعظيم ڪندا آهن ۽ انهيءَ عبادت
۾ مشغول رهندا آهن.
چنانچه پاڻ ڪريم ﷺ جن مسلمانن کي انهيءَ غلط طريقي کان روڪيو ۽ منع
ڪري ڇڏيو ته توهان به انهن ٻنهن فرقن وانگر صرف جمعي جي رات ۽ جمعي جي ڏينهن کي
تعظيم ۽ تڪريم ۽ عبادت جي لاءِ مخصوص نه ڪريو ته جيئن انهيءَ معاملي ۾ انهن ٻنهن
سان مشابهت پيدا نه ٿئي. البته شريعت جمعي جي ڏينهن جي جيڪا اهميت ۽ عظمت ۽ فضيلت
بيان فرمائي آهي اها ته برحق آهي ۽ ان ڏينهن جي ايتري ئي اهميت و عظمت پيش نظر رهڻ
گهرجي ان ۾ ڪنهن فرقي جي مشابهت ئي ڇونه هجي مگر پنهنجي طرف کان ان جي تعظيم ۽
تخصيص ۾ اضافو نه ڪرڻ گهرجي، يا وري پاڻ ڪريم ﷺ جن ان ڪري منع فرمايو ته انسان کي
گهرجي ته اهو سمورن وقتن ۾ عبادت ۽ اطاعت ۾ مشغول رهي ۽ هر وقت الله پاڪ جي رحمت
جو اميداور رهي ۽ ڪنهن خاص وقت کي عبادت جي لاءِ مخصوص ڪرڻ ۽ باقي وقتن ۾ معطل و
بيڪار رهڻ ڪڏهن به فائديمند نه آهي. ورنه ته پاڻ ڪريم ﷺ جن جمعي جي ڏينهن جو روزو
رکندا هئا جهڙيءَ طرح ترمذي شريف ۽ سنن نسائي شريف ۾ حضرت عبدالله بن مسعود ؓ جي روايت ۾ صراحت موجود آهي.
۽ فقهاءِ ڪرام جن جمعي جي ڏينهن روزي کي مستحب لکيو آهي. ۽ ڪجهه
فقهاءِ ڪرام انهيءَ خيال سان ته روزي جي ڪري ڪمزوري جي باعث فرض نماز ۾ ڪجهه خلل
واقع نه ٿئي تنهن ڪري روزي کان منع فرمايو آهي، ورنه انهيءَ ڏينهن جي روزي جي
استحباب ۾ ڪوئي شڪ نه آهي ۽ فقهاءِ ڪرام فرمائن ٿا ته احتياطن هڪ روزو ان کان
پهريان يا پوءِ رکڻ گهرجي. اگر صرف اڪيلو جمعي جي ڏينهن جو روزو رکيو ويو ته تڏهن
به ڪوئي حرج نه آهي.
(الدر المختار والرد المحتار ڪتاب الصوم ج 2 ص 414. فتاويٰ
عالمگيرية ڪتاب الصوم الباب الثالث ج 1 ص 201)
Digital Sindh
فهرست Index
- روزو قرآن ڪريم جي روشنيءَ ۾
- ڪلڪ ڪيو
- روزن جي مذهبي تاريخ
- ڪلڪ ڪيو
- اسلام ۾ روزا ڪڏهن فرض ٿيا؟
- ڪلڪ ڪيو
- روزي جو فلسفو
- ڪلڪ ڪيو
- اسلام روزي ۾ هي اصلاحات فرمايون
- ڪلڪ ڪيو
- روزي جا مقاصد ۽ فائدا
- ڪلڪ ڪيو
- روزي جا طبي ۽ ميڊيڪلي فائدا
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان شريف ۾ شيطان قيد ڪيا ويندا آهن
- ڪلڪ ڪيو
- جنت ۾ روزيدارن جي لاءِ هڪ خاص دروازو
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان جا روزا ۽ تراويح باعث مغفرت آهن
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان شريف جي آمد تي پاڻ ڪريم ﷺ جن جو هڪ عظيم خطبو
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان شريف جي اچڻ تي جنت جو سينگار
- ڪلڪ ڪيو
- روزي جو اجر شايانِ شانِ خداوندي عطا ٿيندو
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان شريف ۾ پاڻ ڪريم ﷺ جن جي سخاوت ۾ واڌارو
- ڪلڪ ڪيو
- روزو بيمثل عبادت آهي
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان جي هڪ روزي ڇڏڻ جو نقصان ناقابل تلافي آهي
- ڪلڪ ڪيو
- رؤيتِ هلال ۽ چنڊ ڏسڻ جو بيان
- ڪلڪ ڪيو
- هر مهيني ۾ ٽي نفلي روزا رکڻ ڪافي آهن
- ڪلڪ ڪيو
- ايّام بِيض جا روزا
- ڪلڪ ڪيو
- ذوالحج جا روزا
- ڪلڪ ڪيو
- پندرهين شعبان جو روزو
- ڪلڪ ڪيو
- سومر ۽ خميس جي ڏينهن جو روزو
- ڪلڪ ڪيو
- جمعي جو ڏينهن جو روزو
- ڪلڪ ڪيو
- سياري ۾ نفلي روزا رکڻ
- ڪلڪ ڪيو
- عرفات ۾ نائين تاريخ جو روزو رکڻ مڪروه آهي
- ڪلڪ ڪيو
- عيدين جي ڏينهن روزو رکڻ ممنوع آهي
- ڪلڪ ڪيو
- ايامِ تشريف ۾ روزا رکڻ ممنوع آهن
- ڪلڪ ڪيو
- شڪ واري ڏينهن جي روزي جو حڪم
- ڪلڪ ڪيو
- ڇا نفلي روزو ٽوڙي سگهجي ٿو؟
- ڪلڪ ڪيو
- مسافر جي روزن جو بيان
- ڪلڪ ڪيو
- سفر جي حالت ۾ روزي رکڻ ۽ نه رکڻ جو اختيار آهي
- ڪلڪ ڪيو
- سفر ۾ روزي ڀڃڻ جي اجازت آهي
- ڪلڪ ڪيو
- ڪمزوريءَ جي صورت ۾ روزو نه رکڻ ئي مسافر جي لاءِ بهتر آهي
- ڪلڪ ڪيو
- اگر سفر جي ڪري رمضان اڪٽيهن يا اٺاويهن ڏينهن جو ٿئي
- ڪلڪ ڪيو
- غير معتدل علائقن ۾ روزن جو حڪم
- ڪلڪ ڪيو
- شوال المڪرم جا ڇهه روزا
- ڪلڪ ڪيو
- مُحرم جي عام ڏينهن ۾ روزن جي فضيلت
- ڪلڪ ڪيو
- ڏهين محرم سان گڏ نائين تاريخ جو به روزو
- ڪلڪ ڪيو
- عاشوري جي روزي جي فضيلت
- ڪلڪ ڪيو
- شعبان جي آخري ٻن ڏينهن جا روزا
- ڪلڪ ڪيو
- نفلي روزن جو فضيلتون
- ڪلڪ ڪيو
- شبِ قدر جي خاص دعا
- ڪلڪ ڪيو
- ليلة القدر جي فضيلت احاديث جي روشنيءَ ۾
- ڪلڪ ڪيو
- ليلة القدر جي تعيين
- ڪلڪ ڪيو
- ليلة القدر جي معنيٰ ڇا آهي؟
- ڪلڪ ڪيو
- ليلة القدر جي فضيلت قرآن ڪريم جي روشنيءَ ۾
- ڪلڪ ڪيو
- جسم جي زڪوات روزو آهي
- ڪلڪ ڪيو
- رضا الاهيءَ جي لاءِ روزي رکڻ جي فضيلت
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان ۾ جنهن جي بخشش نه ٿي سگهي هو بدبخت آهي
- ڪلڪ ڪيو
- راههِ خدا ۾ هڪ ڏينهن روزي رکڻ جي فضيلت
- ڪلڪ ڪيو
- روزيدار کي بداعمالين کان پرهيز ڪرڻ گهرجي
- ڪلڪ ڪيو
- روزيدار جي دعا قبول ٿيندي آهي
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان المبارڪ ۾ قيدين جي رهائي
- ڪلڪ ڪيو
- روزيدار کي رمضان جي آخري رات مغفرت عطا ٿيندي آهي
- ڪلڪ ڪيو
- روزو قيامت جي ڏينهن شفاعت ڪندو
- ڪلڪ ڪيو
- اعتڪاف جو بيان
- ڪلڪ ڪيو
- روزي افطار ڪرڻ جي دعا
- ڪلڪ ڪيو
- روزي افطار ڪرائڻ جو ثواب
- ڪلڪ ڪيو
- ڪهڙيءَ شئي سان روزو افطار ڪرڻ بهتر آهي؟
- ڪلڪ ڪيو
- افطاريءَ ۾ جلدي ۽ سحريءَ ۾ دير ڪرڻ گهرجي
- ڪلڪ ڪيو
- سحري ۽ افطاري ۽ نيت جو بيان
- ڪلڪ ڪيو
- شعبان ۽ رمضان جي چنڊ ڏسڻ جي باري ۾ پاڻ ڪريم ﷺ جن جون هدايتون
- ڪلڪ ڪيو
- رمضان ڪريم (مسئلا)
- ڪلڪ ڪيو
Comments
Post a Comment